Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp?

Een warmtepomp haalt energie uit de omgeving en zet deze om in bruikbare warmte voor centrale verwarming en warmwater of koeling. Bij dit proces gebruiken de compressor en enkele andere onderdelen van de warmtepomp elektrische energie. De vraag is: hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp nu precies? In dit artikel geven we duidelijkheid met betrekking tot het energieverbruik van een warmtepomp.

Snel weten hoeveel jij kunt besparen wanneer je kiest voor gasloos wonen?

Met slechts een paar kenmerken van jouw woning en woonsituatie bereken je snel hoeveel jij kunt besparen.

Doe de warmtescan

Waarvoor gebruikt de warmtepomp stroom?

Een groot voordeel van een warmtepomp is het feit dat de energie, die hij in de vorm van warmte aan bijvoorbeeld de bodem of de buitenlucht onttrekt, gratis is. Anders dan bij een gasgestookte cv-ketel of een elektrische cv-ketel hoef je dus niet voor álle benodigde energie te betalen. Integendeel: het grootste deel van de benodigde energie kost je helemaal niets!

Compressor

Wél moet je betalen voor de elektriciteit die de compressor nodig heeft om energie aan de omgeving te onttrekken en om te zetten in bruikbare warmte voor centrale verwarming en warm water. Ook deze energie wordt uiteindelijk echter omgezet in warmte en nuttig gebruikt.

Overige onderdelen

Behalve de compressor bevat de warmtepomp nog enkele andere onderdelen die elektrische energie gebruiken: een of twee pompen (die tegenwoordig overigens behoorlijk energiezuinig zijn), printplaten voor de besturing en – bij een lucht/water warmtepomp – een ventilator. Omdat de compressor veruit de meeste elektriciteit gebruikt en de rest als hulpenergie wordt beschouwd, hebben we het hierna alleen nog over het verbruik van de compressor van de warmtepomp.

Vergelijking met een cv-ketel

Ook een cv-ketel heeft een ventilator, een pomp en een printplaat die samen een geringe hoeveelheid elektrische hulpenergie gebruiken. Laat je deze hulpenergie buiten beschouwing, dan kun je voor wat de energiekosten betreft dus prima een vergelijking maken tussen het gasverbruik van een cv-ketel en het stroomverbruik van een warmtepomp.

Koelen

Sommige typen warmtepompen kunnen actief of passief koelen. Bij passieve koeling schakelt de compressor van de warmtepomp niet in, maar laten energiezuinige pompen koud water vanuit een bodembron door de cv-installatie stromen. Dat kost slechts een kleine hoeveelheid hulpenergie en is bovendien goed voor de bodembron, die op deze manier ‘s zomers extra wordt opgewarmd. Bij actieve koeling wordt de werking van de warmtepomp omgedraaid en onttrekt de warmtepomp met behulp van de compressor warmte aan je huis. Deze warmte wordt afgegeven aan de bodembron of afgevoerd naar de buitenlucht. Omdat de compressor hierbij wél wordt ingeschakeld, noemen we dit dus ‘actieve’ koeling.

Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp?

Om de vraag over het energieverbruik van een warmtepomp goed te kunnen beantwoorden, moeten we eerst het antwoord weten op twee andere vragen, namelijk:

  1. Hoeveel energie is er nodig om een huis te verwarmen, van warm water te voorzien en te koelen?
  2. Met welk rendement kan de warmtepomp warmte uit de omgeving omzetten in nuttige warmte en (eventueel) een huis actief koelen?

Benodigde energie

Het antwoord op de eerste vraag is vooral afhankelijk van de zogeheten warmtebehoefte van je huis. De warmtebehoefte wordt bepaald door een aantal factoren, zoals:

· de grootte van je huis
· de mate van isolatie van je huis
· het aantal personen in je huishouden
· de gewenste hoeveelheid warm water

Een groot, matig geïsoleerd huis heeft uiteraard een hogere warmtebehoefte dan een goed geïsoleerd klein huis. En wie dagelijks uitgebreid in bad gaat, verbruikt meer warm water dan iemand die ’s ochtends alleen kort onder de douche springt.

Voor wat koeling betreft: een water/water warmtepomp met passieve koeling gebruikt maar weinig elektrische energie. De compressor schakelt hierbij immers niet in. Wil je met een lucht/water warmtepomp koelen, dan wordt de compressor wél gebruikt en dat kost – zoals je hiervoor al kon lezen – de nodige elektrische energie.

Energieverbruik en rendement

Het rendement van elke warmtepomp wordt uitgedrukt in een getal: de COP. Hierbij geldt: hoe hoger de COP, hoe minder elektriciteit de warmtepomp gebruikt om een bepaalde hoeveelheid warmte te leveren. Heeft je warmtepomp bijvoorbeeld 1 kWh aan elektrische energie nodig om 6 kWh aan nuttige warmte te leveren, dan bedraagt de COP 6/1 = 6,0. In dit voorbeeld wordt met 1 kWh elektrische energie dus 5 kWh (gratis) energie aan de omgeving onttrokken. Door dit principe kan de warmtepomp– mits de installatie dat mogelijk maakt – dus een rendement van wel 600% behalen.

Met behulp van de COP kun je de rendementen van verschillende warmtepompen goed vergelijken. In een uitgebreider artikel vind je meer informatie over de COP en de hieraan verwante SCOP (= het seizoensgebonden rendement over een heel jaar bekeken).

Voor koeling wordt het rendement aangeduid met de zogeheten EER (energie-efficiëntieverhouding). Voert een warmtepomp met behulp van 1 kWh aan elektrische energie bijvoorbeeld 4 kWh aan warmte af uit je huis (zodat je huis wordt gekoeld), dan bedraagt de EER voor koeling 4/1 = 4,0.

Geen of minder gasverbruik

Misschien overbodig om te vermelden: heb je een All-Electric woning met een warmtepomp, dan verbruik je meer elektriciteit. Daar staat tegenover dat je geen gas meer verbruikt en zelfs geen gasaansluiting meer hebt. Je bespaart dus fors op je energiekosten voor gas en betaalt ook geen vastrechtkosten meer voor de gasmeter. Heb je een kleinere warmtepomp die samen met een gasgestookte cv-ketel een zogeheten hybride installatie vormt? Dan gebruik je nog wel gas, maar veel minder dan voorheen.

Voorbeeldberekening verbruik warmtepomp

Zoals je hebt kunnen lezen, wordt het energieverbruik van een warmtepomp beïnvloed door allerlei factoren. Onderstaand rekenvoorbeeld geeft je een goede indruk van het werkelijk verbruik met alleen een elektrische warmtepomp in een All-Electric woning.

Uitgangspunten

· Je huis is voorzien van een cv-ketel op gas met een rendement van 95% (calorische bovenwaarde) · Je verbruikt in totaal 1.600 m3 gas per jaar (het gemiddelde voor een huis in Nederland) · Per jaar is 40 m3 gas nodig om te koken · Je gasverbruik voor verwarmen en warm water bedraagt dus: 1.600 m3-/- 40 m3= 1.560 m3 · Gas kost € 1,60 per m3, elektriciteit kost € 0,35 per kWh · Je gasrekening voor verwarming en warm water bedraagt dan: 1.560 x € 1,60 = € 2.496,- per jaar

Om te berekenen hoeveel het in energiekosten kan gaan schelen wanneer je je gasgestookte cv-ketel inruilt voor een elektrische warmtepomp, moet eerst worden bepaald hoeveel warmte de cv-ketel in kWh levert voor verwarmen en warm water. Dat gaat zo: 1.560 m3 gas x 9,27 kWh(*)=14.461 kWh.

(*)Dit is de omgerekende hoeveelheid energie in kWh die 1 m3 aardgas levert bij een ketelrendement van 95% op calorische bovenwaarde.

Hoeveel kWh verbruikt een warmtepomp?

Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp per jaar? Vervang je je cv-ketel door een warmtepomp met een (heel goed te realiseren) rendement van 480% (COP = 4,8), dan is voor het leveren van dezelfde hoeveel warmte 14.461/4,8 = 3.013 kWh aan elektriciteit nodig. Dit kost je jaarlijks 3.013 x € 0,35 (prijs per kWh) = € 1.055,-.

Conclusie: warmtepompen leveren dus voor meer kWh aan warmte dan dat ze gebruiken, doordat er energie uit de bron wordt gehaald. Hierdoor heb je minder energie nodig waar je voor moet betalen. En ook in financieel opzicht – kijkend naar het prijsverschil tussen een m3 gas en een kWh elektriciteit – is de warmtepomp veel voordeliger. Wek je dan ook nog eens je eigen stroom op met zonnepanelen voor de warmtepomp, dan wordt je voordeel alleen nog maar groter.

NIBE warmtepompen

Meer over warmtepompen

Warmtepomp en warm water: veelgestelde vragen & antwoorden

Een warmtepomp kan in combinatie met een ingebouwde of losse boiler ook zorgen voor het bereiden van warm water.

Lees meer

Mogelijke bronnen van een water/water warmtepomp

Een water/water warmtepomp maakt meestal gebruik van een gesloten bodemcollector. Maar er zijn meerdere alternatieven op de markt gekomen.

Lees meer

De voordelen en mogelijkheden van een All-Electric warmtepomp

Alle warmtepompen van NIBE zijn ‘All-Electric’. Wat zijn de voordelen van een ‘All-Electric’ warmtepomp en wat zijn de mogelijkheden? Hoe werkt een hybride warmtepomp in combinatie met je cv-ketel? We leggen het je uit in dit artikel.

Lees meer

Alle informatie over warmtepompen

Op de hoogte blijven van de Nederlandse energietransitie?

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief en ontvang maandelijks het laatste nieuws omtrent de laatste innovaties op het gebied van duurzaam wonen en andere voor jou interessante onderwerpen. Vul je gegevens hieronder in en kies jouw meest interessante onderwerpen

This is not correct
This is not correct
This is not correct

 

Hartelijk dank voor je registratie.

We hebben je zojuist een mail gestuurd ter bevestiging van je inschrijving. Je ontvangt maandelijks een nieuwsbrief met de meest actuele onderwerpen op het gebied van duurzaam wonen. Je kunt je uiteraard op elk gewenst moment weer uitschrijven via een link in de mail.

Consumenten Installateurs Voorschrijvers